فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٥٣ - مقاله شيخ در شفاء

و اگر شنيدى كه مى‌گويند:

كلّى طبيعى جزء فردش مى‌باشد مثل اينكه در كلمات آمده:

الكلّىّ جزء الفرد الموجود.

مقصود از آن اينستكه كلّى طبيعى جزء تعمّلى و عقلى آن مى‌باشد نه جزء

خارجى چ ه آنكه در غير اينصورت تسلسل لازم مى‌آيد زيرا وقتى كلّى طبيعى جزء

خارجى بود هم خودش وجود بايد داشته باشد و هم تشخّصش و وقتى موجود بود بايد

شخص باشد زيرا هر شيئى تا داراى تشخّص نباشد در خارج يافت نميشود پ س كلام‌

را به شخص نقل داده و مى‌گوئيم كلّى طبيعى جزء آن مى‌باشد چ نان چ ه فرض همين‌

است پ س بايد طبيعى مزبور شخص باشد و بهمين ترتيب اين سلسله الى مالا ينتهى‌

پ يش رفته و تسلسل بدين ترتيب لازم مى‌آيد.

شرح فارسى:

توضيح‌

وجود كلّى طبيعى‌

مقصود از كلّى طبيعى:

عبارت است از ماهيّتى كه در مرتبه ذات نه كلّى است و نه جزئى نهايت‌

در ذهن كلّيّت بر آن عارض مى‌شود و بلحاظ عروض كلّيّت در ذهن به آن كلّى‌

طبيعى گ ويند و اينكه به آن طبيعى گ ويند جهتش اين است كه ذات و مصداق آن‌

در طبيعت و عالم خارج است و وجود همان افراد در حقيقت وجود كلّى طبيعى‌

است پ س مى‌توان گ فت:

صاحب وجود و متّصف بتحقّق ذات آن ماهيّتى است كه كلّيّت در ذهن بر

آن ماهيّت عارض مى‌شود.

مقاله شيخ در شفاء

شيخ در الهيات شفاء در ذيل مقاله پ نجم (ص ٣٩٣) مى‌فرمايد: